Улаанбаатар хотноо Есдүгээр сарын 17,18-ний өдрүүдэд зохион байгуулагдаж буй “Сэтгэцийн эрүүл мэнд 2026” олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлаар гамшиг, онцгой нөхцөл дэх сэтгэцийн эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээний хүртээмжийг сайжруулах асуудлыг хэлэлцэж, тархи судлал, сэтгэцийн эмгэг судлал, донтох эмгэг судлал зэрэг чиглэлээр олон улсын эрдэмтэн, судлаачид судалгаа, туршлагаа хуваалцаж байна.
Тус хурлын хүрээнд 50 гаруй судалгааны ажил хэлэлцэж, үндсэн болон салбар хуралдаанууд болж байна. Хоёр дахь өдрийн онцлох илтгэлүүдийн нэгийг АНУ-ын Midwest University-ийн гэрээт профессор Хон Ян Пё (Hong Yang Pyo) тавьж байна.
Тэрээр “Frontal Lobe Training for Addiction Prevention and Treatment” буюу “Донтолтоос урьдчилан сэргийлэх болон эмчлэхэд тархины духны дэлбэнгийн сургалтыг ашиглах нь” сэдвээр илтгэл тавьж, донтолтын эрсдэлийг бууруулах, эмчилгээний үр дүнг дэмжихэд тархины духны дэлбэнгийн үйл ажиллагааг хөгжүүлэх арга хандлагыг танилцууллаа.
Илтгэлийн гол агуулга нь тархины урд духны хэсгийн /prefrontal cortex/ үүрэгтэй холбоотой бөгөөд энэ хэсэг нь хүний шийдвэр гаргах, өөрийгөө хянах, анхаарлаа төвлөрүүлэх, сэтгэл хөдлөлөө зохицуулах, импульсээ удирдах зэрэг үйлдлүүдийг хариуцдаг. Эдгээр чадварын өөрчлөлт нь донтолтын үед түгээмэл ажиглагддаг талаар олон улсын судалгаанд дурдсан байдаг.
Монголд ямар ач холбогдолтой вэ?
Монгол Улсад донтолтын асуудлыг сэтгэцийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний нэг чухал чиглэл болгон авч үзэж байгаа энэ үед Хон Ян Пёгийн илтгэл нь тархи судлалын шинэ мэдлэгийг эмчилгээнд ашиглах, урьдчилан сэргийлэх, сэргээн засах үйл ажиллагаатай холбон хэлэлцэж буйгаараа онцлог юм.
Түүнчлэн илтгэлд хөндсөн өөрийгөө хянах, шийдвэр гаргах, сэтгэл хөдлөлөө зохицуулах чадварыг эрт үеэс хөгжүүлэх хандлага нь хүүхэд, өсвөр үеийнхний дунд донтолтоос урьдчилан сэргийлэх бодлоготой уялдах боломжтой гэж үзэж байна.
Манай улсын эрүүл мэндийн салбарын байгууллагууд сүүлийн жилүүдэд донтолттой иргэдэд эрүүл мэнд, сэтгэц, нийгмийн цогц тусламж үзүүлэх тогтолцоог бэхжүүлж, сэргээн засах үйлчилгээг өргөжүүлэх чиглэлээр ажиллаж байна. Тийм учраас энэ удаагийн хурал нь олон улсын шинэ аргачлал, туршлагыг судалж, дотоодын тусламж үйлчилгээний арга зүйг боловсронгуй болгох боломжтой.
Олон улсын туршлага солилцож байна
Тус хурлаар донтолтоос урьдчилан сэргийлэх, эмчлэх асуудлаас гадна хүүхэд, өсвөр үеийнхний сэтгэцийн эрүүл мэнд, тархи судлал, сэтгэл судлал болон сэтгэл засал, сэтгэцийн эмгэг судлал, амиа хорлолтоос урьдчилан сэргийлэх зэрэг сэдвийг хөндөн, олон улсын эрдэмтэн, судлаачид судалгаа, туршлагаа танилцуулж байна. Ийнхүү “Сэтгэцийн эрүүл мэнд 2026” олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлаар сэтгэцийн эрүүл мэндийн салбарын тулгамдсан асуудлыг олон талаас нь авч үзэж, олон улсын судалгаа, арга туршлагыг Монголын нөхцөлд хэрхэн нэвтрүүлэх боломжтой талаар буйгаараа давуу талтай юм.

